Κείμενο νομοθετήματος: Δ10/Φ68/οικ.4437 01/03/2001 
 
Δ10/Φ68/οικ. 4437

Προδιαγραφές και χρονοδιάγραμμα ειδικής μελέτης αποκατάστασης (άρθρο 7 παρ. 1 εδαφ. β Ν.2837/2000).

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ
ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ
ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ - ΓΕΩΡΓΙΑΣ

΄Εχοντας υπόψη :

1. Τις διατάξεις του Ν. 1428/84 "Εκμετάλλευση λατομείων αδρανών υλικών και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ 43/Α).
2. Τις διατάξεις του Ν. 2115/93 "Τροποποίηση, αντικατάσταση και συμπλήρωση διατάξεων του Ν. 1428/84" (ΦΕΚ 15/Α).
3. Τις διατάξεις του Ν. 1650/86 "Για την προστασία του περιβάλλοντος".
4. Τις διατάξεις της ΚΥΑ 69269/5387/24-10-90 (ΦΕΚ 678/Β) "Κατάταξη έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες, περιεχόμενο Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Μ.Π.Ε.), καθορισμός περιεχομένου ειδικών περιβαλλοντικών μελετών (Ε.Μ.Π.) και λοιπές συναφείς διατάξεις σύμφωνα με το Ν. 1650/86" και ιδιαίτερα τον πίνακα 2 του άρθρου 16 αυτής.
5. Τις διατάξεις του άρθρου 7 του Ν. 2837/2000 (ΦΕΚ 178/Α).
6. Τις διατάξεις των άρθρων 45 και 57 του Ν. 998/79 "Περί προστασίας των δασών και δασικών εν γένει εκτάσεων της χώρας" (ΦΕΚ 284/Α).
7. Τις διατάξεις του κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών και ιδιαίτερα της παρ. 2 του άρθρου 4 αυτού.
8. Την απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπουργού Ανάπτυξης υπ' αριθ. 303/5-5-2000 "Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Ανάπτυξης Αλέξανδρο Καλαφάτη και Μαρία-Ελένη Αποστολάκη".
9. Την απόφαση του Πρωθυπουργού και του Υπ. Γεωργίας αρ. 353001/13.4.00 "Ανάθεση αρμοδιοτήτων στους Υφυπουργούς Γεωργίας Ευαγ. Αργύρη και Φώτη Χατζημιχάλη".
10. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού, αποφασίζουμε:

Καθορίζουμε τις προδιαγραφές και το χρονοδιάγραμμα των ειδικών μελετών αποκατάστασης (άρθρου 7 παρ.1 εδαφ. β του Ν. 2837/2000 των λατομείων αδρανών υλικών που λειτουργούσαν ή λειτουργούν βάσει των διατάξεων των παραγράφων 1, 2 3 και 4 του άρθρου 20 του Ν. 2115/93 ως εξής:

Α. ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ
1. Στοιχεία της Επιχείρησης:
Ονομασία, έδρα, ταχυδρομική διεύθυνση, αριθμός τηλεφώνου και τηλεομοιοτυπίας ( FAX), Αστυνομικό Τμήμα.
2. Στοιχεία λατομικού χώρου:
Θέση, Δήμος ή Κοινότητα, Νομός και Αστυνομικό Τμήμα που υπάγεται, έκταση (σε στρέμματα ή τετραγωνικά μέτρα), καθώς και τρόπος μετάβασης σ' αυτόν.
3. Απεικόνιση του λατομικού χώρου σε χάρτη προσανατολισμού κλίμακας 1:200.000 και περιγραφή του λατομικού χώρου και της ευρύτερης περιοχής σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου με πλήρες τοπογραφικό σχεδιάγραμμα κλίμακας 1:5000, εξαρτημένο από το Εθνικό Τριγωνομετρικό Δίκτυο με αναφορά σε Κ.Φ.Χ. κλίμακας 1:100.000 προσδιοριζόμενο με L και Μ από Αθήνα.
Να συνυποβάλλεται και η τυχόν υπάρχουσα έγκριση περιβαλλοντικών όρων ή η απόφαση θεώρησης της μελέτης του Ν. 998/79 και να αναφέρεται ο χρόνος διακοπής της λειτουργίας της όλης δραστηριότητας.
4. Υφιστάμενη μορφή χρήσεως, χαρακτηρισμός της εκτάσεως, ιδιοκτησιακό καθεστώς:
Η παράγραφος αυτή θα πρέπει να περιέχει μια περιγραφή της υφιστάμενης μορφής χρήσεως του χώρου επεμβάσεως και της περιοχής αμέσου επιρροής του π.χ. δασοπονικές και γεωργικές δραστηριότητες.
Να αναφερθεί σε ποια κατηγορία δασών και δασικών εκτάσεων του άρθρου 4, παρ. 1 και 2 του Ν. 998/79, εντάσσεται η έκταση.
Να αναφερθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς που διέπει την έκταση αυτή.
5. ΄Εδαφος:
Τα απαραίτητα στοιχεία περιγραφής του εδάφους πρέπει να περιλαμβάνουν:
- Βάθος
- Τύπος εδάφους
- Εδαφολογική ανάλυση - ΡΗ
6. Βλάστηση - Πανίδα
Για τη βλάστηση είναι αναγκαίο να περιγραφούν και αναφερθούν οι υφιστάμενες φυτοκοινωνικές ενώσεις, όσο και ο κατάλογος όλης της κλίμακας των βλαστητικών ειδών (ποώδη, θαμνώδη, δενδρώδη) και η συχνότητα εμφανίσεώς της. Τα φυτοκοινωνικά στοιχεία τόσο του χώρου επεμβάσεως όσο και της ευρύτερης ζώνης να απεικονιστούν σε χάρτη κλίμακας 1:5.000.
Να γίνει αναφορά στα τυχόν υπάρχοντα είδη άγριας πανίδας περιοχής και να καταδειχτεί αν ο χώρος επεμβάσεως αποτελεί τόπο διαμονής ενδημικών ειδών.
7. Υδρολογικά στοιχεία:
Να αναφερθούν και εντοπιστούν στο χάρτη της παραγράφου 6 οι ποταμοί, ρεύματα, χείμαρροι με το βαθμό συχνότητάς τους, πηγές, τα τυχόν υδραγωγεία, πηγάδια, όπως η ύπαρξη αρδευτικών ή αποστραγγιστικών έργων καθώς και οι υδροφόροι ορίζοντες που έχουν ήδη εντοπιστεί.
8. Κλιματολογικά στοιχεία:
Τα ζητούμενα στοιχεία είναι: τύπος κλίματος, άνεμοι, θερμοκρασίες, βροχή και ραγδαιότητα και όσα άλλα μετεωρολογικά στοιχεία είναι δυνατόν να συλλεγούν.
9. Τοπιολογικά στοιχεία απεικονιζόμενα στο χάρτη της παρ. 6.
Στοιχεία βασικά της περιγραφής του τοπίου είναι η φυσιογραφία του όπως και τα ειδικά χαρακτηριστικά του.
Η φυσιογραφία απεικονίζεται:
α. Ανάγλυφο - Κλίσεις
β. Κορυφογραμμές, άξονες, ρεύματα, εξάρσεις, λόφοι, επίπεδες επιφάνειες.
γ. Γραμμή ορίζοντα - Προσανατολισμός
Πρέπει επίσης στο χάρτη να απεικονίζονται οι ζώνες ευαισθησίας του τοπίου.
Ως τέτοιες ζώνες θεωρούνται εκείνες που από δεδομένα σημεία αναφοράς π.χ. κύριοι άξονες προσπελάσεως (δρόμοι), οικισμοί, αρχαιολογικοί χώροι, τουριστικές περιοχές, φυσικές προστατευτέες περιοχές (εθνικοί δρυμοί κ.λ.π.) και σε συνάρτηση με την απόσταση, δίνουν την οπτική-τοπιολογική παρουσίαση του χώρου.
Διακρίνονται δε σε τρεις ζώνες οπτικές, ανάλογα με την απόσταση του χώρου από τα σημεία ή χώρους αναφοράς, ήτοι:
α. Κοντινή ζώνη 0-2 ΚΜ
β. Μεσαία ζώνη 2-5 ΚΜ
γ. Μακρυνή 5 ΚΜ - άνω
Σε περίπτωση που ο χώρος επεμβάσεως είναι μικρότερος των 500 στρεμμάτων, η κοντινή ζώνη θα απεικονίζεται στο χάρτη κλίμακας 1:5.000 και οι υπόλοιπες ζώνες στο χάρτη προσανατολισμού
10.Υπάρχουσα κατάσταση λατομικού χώρου
Τοπογραφικό σχεδιάγραμμα (υπογεγραμμένο από διπλωματούχο Τοπογράφο ή Πολιτικό Μηχανικό) κλίμακας 1:1000 ή 1:500 (για έκταση μικρότερη των 20 στρεμμάτων) της υπάρχουσας εκμετάλλευσης. Στο τοπογραφικό αυτό διάγραμμα να απεικονίζονται:
α. Τα όρια του μισθωμένου χώρου με τις ορθογώνιες αζιμουθιακές συντεταγμένες κάθε σημείου των ορίων του.
β. Τα όρια της μέχρι σήμερα εκμετάλλευσης.
γ. Η μέχρι σήμερα αποκατάσταση του χώρου επέμβασης με τα απαραίτητα στοιχεία (είδη φυτών - δένδρα - θάμνοι, φυτευτικός σύνδεσμος, επιφάνεια φυτοκάλυψης, χρόνος φύτευσης κ.λ.π.).
δ. Βαθμίδες, πρανή, οδοί προσπέλασης, με υψόμετρα κάθε 30 μέτρα.
ε. Χώρος εγκατάστασης συγκροτήματος σπαστηροτριβείου και συγκέντρωσης ετοίμων προϊόντων αναλυτικά (χαλίκι, άμμος 3Α).
στ. Χώρος ασβεστοκαμίνου, ετοίμου σκυροδέματος, παραγωγής ασφαλτομίγματος.
΄Οπου δεν απαιτούνται εργασίες διαμόρφωσης του χώρου να γίνουν κατά προτεραιότητα εργασίες αποκατάστασης. Η αποκατάσταση να γίνει με κατάλληλη προετοιμασία του χώρου υποδοχής των φυτεύσεων με διάστρωση αργιλικού υλικού καλή ποιότητας πάχους τουλάχιστον ενός (1) μέτρου.
Τα φυτά που θα φυτευτούν θα ανήκουν στο εγγύς οικοσύστημα και να αποφευχθεί η εισαγωγή ξένων φυτών με αυτό.
Η συντήρηση των φυτών (πότισμα, σκάλισμα, λίπανση) να γίνεται για μία τουλάχιστον τριετία από τη φύτευσή τους και μέχρι να μπορούν να αναπτυχθούν χωρίς φροντίδα. Το ποσοστό επιτυχίας των φυτεύσεων να είναι τουλάχιστον 80% και η ευθύνη της εταιρείας γι' αυτά να υπάρχει για τρία (3) τουλάχιστον χρόνια μετά την λήξη που θα ορίζεται στην απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για εργασίες διαμόρφωσης/αποκατάστασης.
Για την εξασφάλιση ης συντήρησης των φυτών ο χώρος του λατομείου πρέπει να περιφραχθεί.
11. Φωτογραφική πληροφόρηση
΄Εγχρωμες φωτογραφίες της περιοχής επεμβάσεως και του γενικότερου χώρου από δύο σημεία και με εστιγμένη γραμμή να περιγραφεί ο χώρος Επεμβάσεως (2-3 φωτογραφίες (17Χ21) και κοντινές φωτογραφίες της βλαστήσεως (2-3 φωτογραφίες). Οι φωτογραφίες να απεικονίζουν το σύνολο της υφιστάμενης εκμετάλλευσης από τη μικρότερη δυνατή απόσταση.
12. Αποθέματα και φυσικομηχανικές ιδιότητές τους
Υπολογισμός και φυσικομηχανικές ιδιότητες των αδρανών υλικών που αναμένεται να προκύψουν από τις εργασίες διαμόρφωσης του χώρου για περιβαλλοντική αποκατάσταση. Επισημαίνεται ότι οι όποιες εργασίες διαμόρφωσης του λατομικού χώρου που θα περιλαμβάνουν εξορυκτικές εργασίες θα αναπτυχθούν άνωθεν της ήδη υφιστάμενης πλατείας του λατομικού χώρου απαγορευμένης της εις βάθος διενέργειας εξορυκτικών εργασιών καθώς και της επέκτασης της εκσκαφής πέραν των νομίμων ορίων του λατομικού χώρου.
Εάν η εκμετάλλευση έχει ήδη διενεργηθεί εκτός της νόμιμα μισθωμένης έκτασης τότε πρέπει να προταθούν συγκεκριμένα μέτρα για την αποκατάσταση στο σημείο αυτό τα οποία να μπορούν να υλοποιηθούν στον χρόνο αποκατάστασης που θα προβλεφθεί κατά τη φάση της έγκρισης της ειδικής μελέτης.
Τέλος να δοθεί προτεραιότητα στη διαμόρφωση των ανωτέρω υψομετρικών βαθμίδων και στη φυτοκάλυψη ολοκλήρου του λατομικού χώρου.
13. Ειδικές μελέτες
Ειδικές μελέτες για κάθε φάση και είδος εργασίας όπως: προσπέλαση προπαρασκευή, εξόρυξη προς διαμόρφωση των τελικών πρανών (ή εργασίες πληρώσεως με στείρα υλικά, όπου για τη διαμόρφωση των τελικών πρανών χρησιμοποιηθεί η μέθοδος αυτή), απόθεση στείρων, ασφάλεια εργαζομένων και περιοίκων, πρόβλεψη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, εργασίες αποκατάστασης, κάλυψη των αναγκών σε νερό και δίκτυο άρδευσης κ.λ.π. με παράλληλη απεικόνιση σε αντίστοιχα σχεδιαγράμματα και τομές.
14. Αναλυτικό χρονοδιάγραμμα εξέλιξης των παραπάνω εργασιών.
15. Αριθμός εργαζομένων
Αριθμός εργαζομένων, ανάλογα με την ειδικότητα σε κάθε φάση και είδος των προαναφερομένων εργασιών.
16. Παραγωγή
Προβλεπόμενη ημερήσια και ετήσια παραγωγή αδρανών υλικών που θα προκύψουν από τις εργασίες διαμόρφωσης των τελικών πρανών.
17. Απαιτούμενα στείρα υλικά
Ποσότητες στείρων υλικών που θα απαιτηθούν για τις τυχόν εργασίες πληρώσεως καθώς και οι ποσότητες φυτικής γης που θα απαιτηθούν για τις εργασίες αποκατάστασης.
18. Κύριες εγκαταστάσεις:
Περιγραφή των κυρίων εγκαταστάσεων επεξεργασίας όπως:
Σπαστηροτριβεία, ασβεστοκάμινα, μονάδες έτοιμου σκυροδέματος ή παραγωγής ασφαλτομίγματος.
Θέση των πιο πάνω εγκαταστάσεων στα αντίστοιχα τοπογραφικά σχεδιαγράμματα για όσες υπάρχουν ή προβλέπονται να γίνουν.
Γενική περιγραφή της μεθόδου επεξεργασίας των αδρανών υλικών με αντίστοιχο διάγραμμα ροής.
Δυναμικότητα κάθε εγκατάστασης και συνολική ισχύς μηχανικού και ηλεκτρολογικού εξοπλισμού.
Προϊόντα που θα παράγονται (ποσότητα και ποιότητα).
Αριθμός εργαζομένων ανάλογα με την ειδικότητα και το είδος εργασίας στις κύριες εγκαταστάσεις.
19. Βοηθητικές εγκαταστάσεις:
Περιγραφή των βοηθητικών εγκαταστάσεων (αποθήκες εκρηκτικών, πρώτων υλών, προϊόντων, εργαλείων, καυσίμων, λιπαντικών, εγκαταστάσεις πυρασφάλειας, συνεργείων, φόρτωσης, εργαστηρίων, γραφείων, αποδυτηρίων κ.λ.π.).
Θέση των βοηθητικών εγκαταστάσεων στα αντίστοιχα τοπογραφικά σχεδιαγράμματα για όσες υπάρχουν ή και προβλέπονται να γίνουν.
Αριθμός των εργαζομένων στις βοηθητικές εγκαταστάσεις ανάλογα με την ειδικότητα και το είδος εργασίας.
20. Αναλυτικός προϋπολογισμός των εργασιών αποκατάστασης.
Το κόστος των έργων αποκατάστασης να καλύπτει το σύνολο του χώρου επέμβασης και να περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες που πρέπει να ληφθούν γι' αυτό (περίφραξη, απόθεση αργιλλικού υλικού σε βαθμίδες και πρανή, φυτοκάλυψη (αγορά δένδρων/θάμνων) και συντήρηση).
Να αναφέρεται τόσο στη χρονική διάρκεια λειτουργίας της δραστηριότητας για την όλη αποκατάσταση του χώρου επέμβασης όσο και στα τρία (3) χρόνια της απαιτούμενης συντήρησης των έργων αποκατάστασης.
21. Κατάθεση εγγυητικής επιστολής
Η εγγυητική επιστολή κατατίθεται πριν τη λειτουργία της δραστηριότητας και είναι ίση με το "κόστος έργων αποκατάστασης" που θα προσδιορισθεί στην απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων.
Καλύπτει το σύνολο της αποκατάστασης και επιστρέφεται μετά την ολοκλήρωση και της συντήρησής της ήτοι το πολύ έξι (6) χρόνια ματά την έναρξη λειτουργίας.
Η επιστροφή γίνεται ύστερα από έλεγχο κλιμακίου που αποτελείται από αρμοδίους υπαλλήλους το οποίο και εκτιμά το θετικό ποσοστό της όλης αποκατάστασης. Το ποσοστό αυτό επιστρέφεται στον ιδιοκτήτη, της δραστηριότητας.
22. Παρακολούθηση εργασιών αποκατάστασης
Για την παρακολούθηση των εργασιών αποκατάστασης και των αντίστοιχων εργασιών διαμόρφωσης του χώρου απαιτείται η ανά εξάμηνο υποβολή τοπογραφικού διαγράμματος κλίμακας 1:1000 ή 1:500 (για έκταση μικρότερη των 20 στρεμμάτων) σε συνέχεια αυτού που θα κατατεθεί στην παρ. 10 των τεχνικών προδιαγραφών στη Δ/νση Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης καθώς και στο αρμόδιο Δασαρχείο, οι οποίοι και θα πιστοποιούν την υλοποίηση των όρων που θα τεθούν στην απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων.
Εάν οι εργασίες δεν ακολουθούν το χρονοδιάγραμμα που έχει εγκριθεί με την ειδική μελέτη η λειτουργία της δραστηριότητας θα διακόπτεται και η κατατεθείσα εγγυητική επιστολή θα εκπίπτει υπέρ του Δημοσίου. Για τυχόν διενέργεια εξορυκτικών εργασιών πέραν των προβλεπομένων στην εγκεκριμένη ειδική μελέτη έχουν εφαρμογή οι διατάξεις περί διενέργειας παράνομης εκμετάλλευσης.

Β. ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ
Το χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης καθορίζεται κατά περίπτωση ανάλογα με το μέγεθος των απαιτουμένων εργασιών και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τρία (3) χρόνια.
Η ειδική μελέτη αποκατάστασης πρέπει να υπογράφεται από διπλωματούχο μηχανικό μεταλλείων και δασολόγο. Τα τριγωνομετρικά τοπογραφικά σχεδιαγράμματα πρέπει να υπογράφονται από διπλωματούχο τοπογράφο μηχανικό ή πολιτικό μηχανικό.

Η ειδική μελέτη εγκρίνεται από το Γενικό Γραμματέα της οικείας Περιφέρειας σύμφωνα με τη διαδικασία της ΚΥΑ 69269/5387/24/10/90.
Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Αθήνα, 1 Μαρτίου 2001